Zonnepanelen op een plat dak: wat is anders?

Zonnepanelen op een plat dak liggen niet in het dakvlak, maar op een frame met een kleine hellingshoek. Daardoor kies je zelf de richting: op het zuiden voor de hoogste opbrengst per paneel, of oost-west om meer panelen kwijt te kunnen. Verder zijn drie dingen anders dan bij een schuin dak: de bevestiging met ballast en de draagkracht van je dak, de staat van je dakbedekking, en de regels voor de afstand tot de dakrand.

Zuid of oost-west op een plat dak?

Bij een plat dak is de richting volgens Milieu Centraal minder belangrijk, omdat je de panelen alle kanten op kunt richten. Elke keuze heeft een prijs:

Meer uitleg +

• Zuid. Per paneel vang je de meeste zon. Maar de panelen werpen schaduw op de rij erachter, dus moeten de rijen ver uit elkaar. Milieu Centraal rekent dan met zo'n 2,3 m² dak per m² paneel.
• Oost-west. De panelen staan rug aan rug, zodat er geen grote tussenruimte nodig is. Per paneel lever je ongeveer 10 procent in, maar er passen er meer op je dak. En de opwek past beter bij je verbruik, omdat hij meer over de dag verspreid is.

Wat dat in de praktijk scheelt, zie je in dit rekenvoorbeeld.

Rekenvoorbeeld

40 m² bruikbaar plat dak, panelen van 435 Wp op 15 graden

• Een paneel is gemiddeld 172 × 113 cm, ongeveer 1,94 m² (Milieu Centraal).
• Zuid: 1,94 × 2,3 = 4,5 m² dak per paneel. Op 40 m² passen 8 panelen.
• Oost-west: rug aan rug passen er hier 14 panelen (aanname: samen zo'n 27 m², twee derde van het dak; het echte aantal hangt af van het montagesysteem en de vrije randzone).
• Opbrengst per paneel bij 100 procent: 375 kWh per jaar. Zuid op 15 graden: 95 procent = 356 kWh. Oost-west op 15 graden: 85 procent = 319 kWh.
• Zuid: 8 × 356 = 2.850 kWh per jaar. Oost-west: 14 × 319 = 4.460 kWh per jaar.

Grafiek · kWh

Jaaropbrengst op 40 m² plat dak

Zuid, 8 panelen2.850 kWh

Oost-west, 14 panelen4.460 kWh

Meer opwek is na het einde van salderen niet automatisch meer geld. Stroom die je teruglevert, levert vanaf 2027 weinig op. Of je het dak vol legt, hangt dus af van je verbruik. Dat reken je uit met hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?. Het hele verhaal over spreiding over de dag lees je in oost-west of zuid.

Kan je platte dak het gewicht van zonnepanelen dragen?

Op een plat dak worden de frames meestal niet vastgeschroefd, maar verzwaard met ballast, zoals betontegels. Zo komen er geen gaten in je dakbedekking. Die ballast moet voorkomen dat de wind de panelen optilt. Langs de dakrand en in de hoeken is de windbelasting het hoogst, daar is dus meer ballast nodig of blijft een strook vrij.

Meer uitleg +

De norm voor de bouwkundige kant van zonnepanelen is NEN 7250. Die gaat onder meer over windbelasting, temperatuurinvloeden en brandveiligheid bij montage op platte en schuine daken. Wij maken een ballastplan voor jouw dak. Bij een licht dak, zoals een houten dak van een uitbouw of garage, kan een berekening door een constructeur nodig zijn.

Moet het dak worden versterkt? Houd er dan rekening mee dat het versterken of verzwaren van een dak volgens het btw-besluit over zonnepanelen van het ministerie van Financiën niet onder het nultarief valt. Daarover betaal je 21 procent btw, terwijl de panelen zelf onder 0 procent vallen. Meer daarover in 0% btw op zonnepanelen.

In welke staat is je dakbedekking?

Zonnepanelen gaan volgens Milieu Centraal zo'n 25 jaar mee. Je dakbedekking, zoals bitumen of EPDM, moet dat ook kunnen. Is je dak aan vervanging toe, doe dat dan eerst. Anders moeten de panelen er later af en weer op.

Let bij de installatie ook op:

• Beschermmatten onder de frames, zodat de dakbedekking niet beschadigt.
• Een waterdichte doorvoer voor de kabels naar binnen.
• Een vrije dakrand. De handreiking van Brandweer Nederland vraagt om een vrije strook langs de dakrand.
• Goede stekkers. Slecht aangesloten connectoren zijn volgens dezelfde handreiking de grootste oorzaak van brand bij zonnepanelen in Nederland. Gebruik binnen één systeem één type connector; verschillende merken mengen hoort niet.

Heb je een vergunning nodig?

Meestal niet. Op een plat dak mag je zonnepanelen vergunningvrij plaatsen als de afstand tot de zijkanten van het dak minstens even groot is als de hoogte van de panelen. Dat staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving, zo legt het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) uit. Een paneel van 50 centimeter hoog moet dus minstens 50 centimeter van de rand staan. Dit geldt ook als het omgevingsplan van je gemeente iets anders zegt.

Uitzonderingen zijn monumenten: op een gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument mag het niet vergunningvrij. Woon je in een appartement, dan beslist meestal de VvE over het dak. Voor bedrijfspanden met een groot plat dak gelden andere afwegingen; die lees je in zonnepanelen en batterij voor bedrijven en op de pagina zakelijk.

Schoonmaken en onderhoud op een plat dak

Panelen met een lage hellingshoek worden minder goed schoongespoeld door de regen. Milieu Centraal raadt daarom aan om (bijna) plat liggende panelen minstens één keer per jaar schoon te (laten) maken. Hoe je dat veilig doet en wat het oplevert, lees je in zonnepanelen schoonmaken: nodig of onzin?. Een plat dak is vaak wel makkelijker bereikbaar dan een schuin dak; werk alleen met randbeveiliging.

Hoe verloopt een installatie op een plat dak?

1. 01

   Dak bekijken

   Leeftijd en staat van de dakbedekking, de constructie en hoe je veilig op het dak komt.

2. 02

   Opstelling kiezen

   Zuid of oost-west, op basis van je verbruik en het aantal panelen dat past.

3. 03

   Legplan en ballast

   Wij tekenen waar de panelen komen en berekenen de ballast per zone van het dak.

4. 04

   Regels nalopen

   Afstand tot de dakrand, monumentstatus en, bij een appartement, toestemming van de VvE.

5. 05

   Installeren

   Frames op beschermmatten, panelen erop, kabels via een waterdichte doorvoer naar de omvormer.

6. 06

   Aanmelden

   Na de installatie registreer je de panelen bij je netbeheerder via energieleveren.nl.

Zo helpt Stroon

Bij een plat dak kijken we naar meer dan de opbrengst: de draagkracht, de staat van je dakbedekking en de beste opstelling voor jouw verbruik. Op basis daarvan rekenen we zuid en oost-west voor je door. Daarna leggen wij de panelen, in heel Nederland. Lees meer over zonnepanelen of vraag gratis advies aan.