Oost-west of zuid: wat levert meer op nu salderen stopt?
Oost-west zonnepanelen leveren minder op dan zuid, maar spreiden beter over de dag. Wat wint er na het einde van salderen? Met tabel en rekenvoorbeeld.
Inhoud8 onderdelen
Per paneel levert zuid het meest op. Oost-west zonnepanelen leveren bij een helling van 30 graden ongeveer 20 procent minder, maar spreiden hun opbrengst beter over de dag. Nu salderen op 1 januari 2027 stopt, is die spreiding een echt voordeel. Alleen is het kleiner dan vaak wordt beweerd: Milieu Centraal schat 3 tot 6 procent meer eigen verbruik. Oost-west wint vooral als je er meer panelen kwijt kunt, zoals op een plat dak, of als je simpelweg geen zuidkant hebt.
Hoeveel minder leveren oost-west zonnepanelen op?
Milieu Centraal geeft per richting en hellingshoek aan hoeveel een paneel oplevert, met zuid bij 30 tot 45 graden als 100 procent. Een uitsnede:
| Hellingshoek | Zuid | Zuidoost / zuidwest | Oost of west |
|---|---|---|---|
| 15° | 95% | 90% | 85% |
| 30° | 100% | 95% | 80% |
| 45° | 100% | 95% (zw) / 90% (zo) | 75% |
| 60° | 95% | 90% (zw) / 85% (zo) | 70% |
Twee dingen vallen op. Zuidoost en zuidwest scheelt nauwelijks: 5 procent bij 30 graden. En hoe vlakker de panelen liggen, hoe kleiner het verschil tussen zuid en oost-west. Bij 15 graden is het nog maar 10 procentpunt. Daarom kiezen we op een plat dak bij oost-west vaak een lage hoek.
Waarom telt spreiding over de dag na 2027?
Tot en met 2026 maakt het niet uit wanneer je stroom opwekt: met salderen streep je teruglevering weg tegen verbruik. Vanaf 1 januari 2027 kan dat niet meer. Een kWh die je zelf gebruikt, scheelt je de volle stroomprijs, in januari 2026 voor veel mensen zo'n € 0,27 volgens Milieu Centraal. Een kWh die je teruglevert, levert netto maar rond een halve tot één cent op na aftrek van terugleverkosten. De achtergrond lees je in de salderen 2027-gids.
Meer uitleg
Daarmee wordt het moment van opwekken belangrijk. In de grafiek hieronder zie je een zonnige dag met panelen op het zuiden. De opwek piekt rond het middaguur, terwijl het verbruik in de ochtend en de avond het hoogst is.
- Zonnestroom. Wat je panelen opwekken. Piek rond het middaguur.
- Verbruik. Wat je huis gebruikt. Piek 's ochtends en vooral 's avonds.
- Batterij. Overschot overdag gaat de batterij in en komt er 's avonds weer uit.
Met panelen op het oosten en westen wordt die zonnecurve lager en breder. De oostkant levert al vroeg in de ochtend, de westkant nog tot in de vroege avond. Daardoor valt meer van je opwek samen met je verbruik, en lever je minder terug op het middaguur. Dat is ook het moment waarop stroom op de markt het goedkoopst is en soms zelfs negatief geprijsd.
Hoeveel scheelt dat? Milieu Centraal schat op basis van metingen in echte huishoudens en rekenmodellen dat je met oost-west 3 tot 6 procent meer van je eigen stroom verbruikt.
Let wel op het seizoen. In de zomer komt de zon op in het noordoosten en gaat ze onder in het noordwesten. Oost- en westpanelen krijgen dan lang zon, en de spreiding over de dag is groot. In de winter staat de zon laag in het zuiden en leveren oost en west juist relatief weinig. Het voordeel van oost-west zit dus vooral in de zomermaanden, precies wanneer je met zonnepanelen toch al vaak een overschot hebt. Dat verklaart waarom het effect op je eigen verbruik beperkt blijft.
Rekenvoorbeeld: oost-west of zuid na 2027
Rekenvoorbeeld
Tien panelen van 435 Wp, hellingshoek 30 graden
- Zuid: 3.800 kWh per jaar (Milieu Centraal). Zelf gebruiken 30 procent = 1.140 kWh.
- Oost-west: 80 procent daarvan = 3.040 kWh. Zelf gebruiken 35 procent (aanname: 5 procentpunt meer, binnen de schatting van Milieu Centraal) = 1.064 kWh.
- Waarde zelf gebruikt: € 0,27 per kWh. Waarde teruggeleverd: € 0,01 per kWh netto.
- Zuid: 1.140 × € 0,27 + 2.660 × € 0,01 = € 308 + € 27 = € 334 per jaar.
- Oost-west: 1.064 × € 0,27 + 1.976 × € 0,01 = € 287 + € 20 = € 307 per jaar.
Jaarwaarde van tien panelen na 2027
De eerlijke conclusie: bij hetzelfde aantal panelen wint zuid, ook na 2027. Het hogere eigen verbruik van oost-west maakt de 20 procent lagere opbrengst niet goed. Zelfs met 6 procentpunt extra gebruik je met oost-west nog minder zonnestroom zelf (1.094 kWh) dan met zuid. Wil je meer eigen verbruik, dan helpen andere maatregelen meer: een thuisbatterij brengt je volgens Milieu Centraal van ongeveer 30 naar zo'n 60 procent. Meer ideeën lees je in eigen verbruik van zonnestroom verhogen.
Wanneer is oost-west wél de beste keuze?
Oost-west is geen tweede keus. Het is vaak de slimste keuze in deze situaties:
Meer uitleg
- Je hebt een plat dak. Op het zuiden werpen de rijen schaduw op elkaar, dus heb je veel ruimte tussen de rijen nodig. Oost-west kan rug aan rug, zodat er meer panelen passen. Per paneel lever je volgens Milieu Centraal ongeveer 10 procent in, maar in totaal wek je vaak meer op. Meer daarover in zonnepanelen op een plat dak.
- Je dak heeft geen zuidkant, maar wel een oost- en een westhelft. Dan gebruik je beide helften.
- Je verbruikt veel in de ochtend en vroege avond. Dan sluit de opwek beter aan.
- Je wilt een lagere piek. Oost en west zitten nooit tegelijk op hun hoogtepunt. Het hoogste vermogen ligt daardoor lager, wat kan schelen bij de keuze van de omvormer.
Twijfel je hoeveel panelen je nodig hebt? Daarvoor staat de rekensom in hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?.
Waar let je op bij een oost-westinstallatie?
- Aparte regeling per kant. Oost- en westpanelen krijgen niet tegelijk dezelfde zon. Ze moeten daarom op aparte ingangen van de omvormer, elk met een eigen regelaar (MPPT), of je kiest optimizers of micro-omvormers per paneel.
- Lage hellingshoek op plat dak. Dat beperkt het opbrengstverlies, de windbelasting en de schaduw op de volgende rij.
- Schaduw. Een schoorsteen of dakkapel kan juist in de ochtend of avond schaduw geven, als de zon laag staat.
- Combineren met verbruik. Laat de vaatwasser, wasmachine of boiler draaien als de panelen leveren, of overweeg een thuisbatterij.
Zo helpt Stroon
Je dak bepaalt grotendeels welke richting je hebt. Heb je wel een keuze, bijvoorbeeld op een plat dak, dan rekenen we beide opstellingen door op basis van jouw verbruik en het aantal panelen dat past. Daarna leggen wij de panelen, in heel Nederland. Lees meer over zonnepanelen, of vraag gratis advies aan.
Nog vragen?
Veelgestelde vragen
Is oost-west slechter dan zuid?
Per paneel wel. Bij een hellingshoek van 30 graden levert een paneel op het oosten of westen volgens Milieu Centraal ongeveer 80 procent van een paneel op het zuiden. Bij 15 graden is het verschil kleiner: 85 tegen 95 procent. Daar staat tegenover dat oost-west de opbrengst beter over de dag spreidt en dat er op een plat dak meer panelen passen.
Wat is beter: panelen op het oosten of op het westen?
In jaaropbrengst maakt het niets uit: Milieu Centraal geeft voor oost en west dezelfde percentages. Het verschil zit in het moment. Panelen op het oosten leveren vooral 's ochtends, panelen op het westen in de middag en vroege avond. Ben je overdag weg en kook je vroeg, dan past het westen vaak beter bij je verbruik. Kijk dus naar je eigen dagritme.
Welke hellingshoek is het beste voor oost-west?
Hoe vlakker, hoe kleiner het verlies ten opzichte van het zuiden. Volgens de tabel van Milieu Centraal levert oost of west bij 15 graden 85 procent, bij 30 graden 80 procent en bij 45 graden 75 procent. Op een plat dak kiezen installateurs bij oost-west daarom meestal een lage hoek. Dat beperkt ook de windbelasting en de schaduw op de volgende rij.
Heb ik bij oost-west een andere omvormer nodig?
Je hebt een omvormer nodig die de oost- en de westkant apart kan regelen. Dat kan met twee aparte ingangen met elk een eigen regelaar (MPPT), of met optimizers of micro-omvormers per paneel. Hangen oost- en westpanelen op één reeks aan één ingang, dan remmen ze elkaar af. Een installateur stemt dat af op het aantal panelen per kant.
Bronnen
- [1]Milieu Centraal — Kunnen zonnepanelen op mijn dak? (tabel richting en hellingshoek)milieucentraal.nl
- [2]Milieu Centraal — Meer zonnestroom zelf verbruikenmilieucentraal.nl
- [3]Milieu Centraal — Zonnestroom als de saldering stoptmilieucentraal.nl
- [4]Milieu Centraal — Met welke energieprijzen rekenen we?milieucentraal.nl
- [5]Milieu Centraal — Kosten en opbrengst zonnepanelenmilieucentraal.nl
- [6]Rijksoverheid — Salderingsregelingrijksoverheid.nl
Geschreven door de redactie van Stroon en gecontroleerd op 1 oktober 2026. Feiten over regels, belastingen en subsidies komen uit de bronnen hierboven. Zie je iets dat niet (meer) klopt? Mail ons op info@stroon.nl.
