Noodstroom bij stroomuitval: wat kan een thuisbatterij wel en niet?

Een thuisbatterij als noodstroom werkt alleen als hij daarvoor gebouwd en aangesloten is. Volgens Milieu Centraal werken de meeste batterijen niet bij een stroomstoring: daarvoor is een speciale noodstroomfunctie nodig. Met zo'n functie houd je één stopcontact, een paar groepen of je hele huis onder spanning. Dat hangt af van het systeem en van hoe het in je meterkast is aangelegd.

Werkt een thuisbatterij bij stroomuitval?

Zonder noodstroomfunctie niet. Valt het net weg, dan schakelt de omvormer van je batterij uit, net als de omvormer van je zonnepanelen. Dat is een veiligheidsfunctie: zo komt er geen spanning op het net terwijl monteurs een storing verhelpen. Ook als de zon schijnt en je batterij vol is, zit je dan zonder stroom.

Een batterij met noodstroomfunctie doet iets anders. Bij uitval koppelt het systeem je huis los van het net en vormt het een eigen klein stroomnet. De groepen die daarop zijn aangesloten, blijven werken. Volgens de Consumentenbond is zo'n noodstroomfunctie niet standaard bij elke batterij. Vraag er dus altijd expliciet naar.

Hoe vaak valt de stroom uit in Nederland?

Niet vaak. Netbeheer Nederland houdt elk jaar bij hoe vaak en hoe lang de stroom onverwacht uitvalt. Dit zijn de cijfers over 2025:

Meer uitleg +

• 21,7 minutenGemiddelde onverwachte uitval per aansluiting in 2025Bron: netbeheernederland.nl
• 74 minutenGemiddelde duur van een onverwachte storing in 2025Bron: netbeheernederland.nl
• 1 op 3 jaarZo vaak krijgt een aansluiting gemiddeld een onverwachte storing (0,308 per jaar)Bron: netbeheernederland.nl
• 72 uurZo lang adviseert de overheid je voor te bereiden op uitval van stroom, water of internetBron: rijksoverheid.nl

Een gewone storing duurt dus meestal ruim een uur. Noodstroom is vooral een vorm van zekerheid voor de zeldzame keer dat het langer duurt. De overheid vraagt huishoudens met de campagne Denk vooruit om zich voor te bereiden op 72 uur zonder stroom, water of internet.

Drie soorten noodstroom bij een thuisbatterij

Voor de meeste huishoudens is back-up van gekozen groepen de beste balans. Je houdt het belangrijkste draaiend zonder dat de hele meterkast om moet. Volledige back-up is het meest comfortabel, maar ook het duurst. In een 3-fase woning heb je daarvoor een 3-fase systeem nodig.

Bij back-up van gekozen groepen verdeelt onze installateur je groepenkast in twee delen: groepen die op noodstroom blijven draaien en groepen die bij een storing uitvallen. Daarvoor is vaak extra ruimte in de kast nodig. Wat dat voor je meterkast betekent, lees je in thuisbatterij en je meterkast.

Hoe lang houd je het vol op je batterij?

Dat hangt af van wat je laat draaien. Met alleen de basis kom je ver:

Meer uitleg +

Grafiek · Wh

Basisverbruik per dag bij een storing

Koelkast en vriezer1.000 Wh

Cv-ketel en pomp600 Wh

Router en modem400 Wh

Ledverlichting200 Wh

Telefoons en laptop200 Wh

Let op die cv-ketel: ook een gasketel werkt niet zonder stroom. Wil je bij een storing in de winter verwarming houden, zet dan die groep op de back-up.

Rekenvoorbeeld

Hoe lang houdt een 10 kWh-batterij de basis draaiende?

• Basisverbruik: ongeveer 2,4 kWh per dag
• Volle batterij: 10 kWh, waarvan ongeveer 9 kWh bruikbaar
• 9 ÷ 2,4 ≈ 3,7 dagen, zonder bijladen
• Batterij op 30% reserve als de storing begint: 3 kWh, ruim een dag
• Laden je zonnepanelen bij tijdens de storing, dan houd je het langer vol

De reserve is een afweging. Hoe meer de batterij achterhoudt voor noodgevallen, hoe minder hij elke avond kan leveren, en hoe minder je bespaart. Wie noodstroom belangrijk vindt, kiest soms een iets grotere batterij. Of dat bij je verbruik past, lees je in welke capaciteit past bij mijn verbruik.

Wat werkt niet (goed) op noodstroom?

• Zware apparaten tegelijk. Op noodstroom levert de batterij maximaal haar eigen vermogen. Inductie, oven en waterkoker tegelijk is dan vaak te veel.
• Een warmtepomp. Die vraagt veel vermogen en zit vaak niet op de back-up. Dat verschilt per type en per installatie.
• Andere fasen. Een 1-fase batterij houdt bij een storing alleen de groepen op die ene fase in leven. Apparaten op een andere fase, of 3-fase apparaten, vallen uit. Meer hierover in 1-fase of 3-fase thuisbatterij.
• Bijladen met zonnepanelen. Dat lukt alleen als de omvormer in noodstroombedrijf kan blijven werken. Bij een hybride omvormer met back-up gaat dat vaak wel, bij een losse batterij naast een gewone omvormer niet altijd. Het verschil lees je in hybride omvormer of losse batterijomvormer.

Ben je afhankelijk van medische apparatuur? Vertrouw dan niet alleen op een thuisbatterij en overleg met je zorgverlener over een noodplan.

Waar let je op als je noodstroom wilt?

1. 01

   Vooraf kiezen

   Zeg al bij het advies dat je noodstroom wilt. Achteraf toevoegen is lastiger en meestal duurder.

2. 02

   Groepen bepalen

   Kies welke groepen moeten blijven werken: koelkast, verlichting, cv-ketel en router.

3. 03

   Reserve instellen

   Laat de batterij een deel achterhouden, bijvoorbeeld 20 tot 30 procent. Dat kost wel wat besparing.

4. 04

   Omschakeling kennen

   Vraag hoe snel het systeem omschakelt. Bij een korte onderbreking start een computer of router opnieuw op.

5. 05

   Jaarlijks testen

   Test de noodstroom eens per jaar, bijvoorbeeld bij de jaarlijkse controle van je batterij.

Een batterij die je huis van stroom voorziet, moet ook veilig staan en goed zijn aangelegd. Waar je op let, lees je in is een thuisbatterij veilig?.

Wat betekent dit voor jou?

Noodstroom is een fijne extra, maar geen standaard. De meeste batterijen kunnen het niet, en de systemen die het wel kunnen verschillen sterk in wat ze overeind houden. Weet je dat je noodstroom wilt, kies dan meteen een systeem en meterkastindeling die daarbij passen. Op onze pagina over de thuisbatterij lees je welke vragen we daarover stellen. Doe de thuisbatterij-check of vraag gratis advies aan als je wilt weten wat in jouw woning mogelijk is.