Warmtepomp en bestaande radiatoren: moet alles eruit?
Warmtepomp radiatoren: moeten ze eruit? Wat een radiator afgeeft op lage temperatuur, hoe de 50-gradentest werkt en welke kamers een upgrade nodig hebben.
Inhoud8 onderdelen
Moet je voor een warmtepomp radiatoren vervangen? Meestal niet allemaal. Bij een hybride warmtepomp blijven je radiatoren gewoon hangen: op koude dagen springt de cv-ketel bij. Bij een volledig elektrische warmtepomp moeten je radiatoren het huis warm krijgen met water van 45 tot 55 graden, in plaats van de 60 tot 80 graden van een cv-ketel. In een redelijk geïsoleerd huis lukt dat vaak met de bestaande radiatoren. Alleen een paar koude kamers hebben dan een grotere radiator of hulp van een ventilator nodig.
Of dat bij jou zo is, kun je zelf testen. Hieronder lees je hoe, en wat je doet met de kamers die koud blijven.
Waarom maakt de watertemperatuur zoveel uit?
Een radiator geeft warmte af omdat hij warmer is dan de lucht in de kamer. Hoe kleiner dat verschil, hoe minder warmte. Dat gaat sneller dan je denkt: zakt de watertemperatuur, dan daalt de warmteafgifte meer dan evenredig.
Meer uitleg
Hoeveel warmte een radiator nog afgeeft
Bij water van 55 graden geeft een radiator dus ongeveer de helft van zijn vermogen af. Klinkt als een probleem, maar dat valt vaak mee, om drie redenen:
- Radiatoren zijn berekend op strenge vorst. Hun vermogen is gekozen voor de koudste dagen van het jaar.
- De meeste dagen is het niet zo koud. Bij 5 graden buiten heeft je huis veel minder warmte nodig dan bij min 10.
- Isolatie verlaagt de warmtevraag. Is er na de bouw geïsoleerd, dan zijn de radiatoren relatief groter geworden.
Een warmtepomp werkt bovendien met een stooklijn: hij maakt het water pas warmer als het buiten kouder wordt. Hoe lager de watertemperatuur gemiddeld blijft, hoe zuiniger hij werkt. Wat dat scheelt op je stroomrekening, lees je in wat een warmtepomp per maand aan stroom kost.
Rekenvoorbeeld
Woonkamer met één radiator van 2.000 watt
- Aanname: de radiator levert 2.000 W bij 75/65 graden. De kamer verliest 1.500 W warmte als het buiten min 10 is, en minder naarmate het buiten warmer is.
- Buiten 5 graden: de kamer vraagt 750 W. Water van 50/40 graden geeft ongeveer 810 W. Dat is genoeg.
- Buiten 0 graden: de kamer vraagt 1.000 W. Water van 55/45 graden geeft ongeveer 1.030 W. Net genoeg.
- Buiten min 5 graden: de kamer vraagt 1.250 W. Bij 55/45 graden blijft het ongeveer 220 W tekort.
- Conclusie: deze kamer is alleen op de koudste dagen te krap. Een ventilator, een grotere radiator of de cv-ketel van een hybride lost dat op.
Doe eerst de 50-gradentest
Milieu Centraal heeft hiervoor een eenvoudige test, de Verwarmingstest. Meer hulp bij de keuze vind je in onze warmtepomp-keuzegids. Zo pak je de test aan:
Meer uitleg
Ketel op 50 graden
Zet de aanvoertemperatuur van je cv-ketel op 50 graden. Kijk in de handleiding of vraag je onderhoudsmonteur hoe.
Alles open
Draai alle radiatorkranen helemaal open.
Nacht niet te laag
Laat de thermostaat 's nachts maximaal 2 graden zakken. Een koud huis opwarmen met lauw water duurt lang.
Noteer per kamer
Wordt elke kamer warm genoeg, ook 's ochtends? Waar voel je tocht of koude plekken?
Wacht op een koude dag
Echt veelzeggend wordt het bij een hele dag van min 5 graden of kouder.
Blijft het overal comfortabel, dan is je huis geschikt voor verwarmen op lage temperatuur. Wordt het in veel kamers te koud, dan is je huis volgens Milieu Centraal waarschijnlijk nog niet klaar voor een volledig elektrische warmtepomp. Dan is een hybride warmtepomp een logische tussenstap. Je kunt de ketel daarna gewoon terugzetten op de oude stand.
Warmtepomp en radiatoren: welke kunnen blijven en welke niet?
De test laat zien waar het knelt. Vaak is dat niet het hele huis, maar een of twee kamers: een hoekkamer, een kamer met veel glas of een uitbouw.
Meer uitleg
| Wat zie je bij de test? | Wat kun je doen? |
|---|---|
| Kamer wordt goed warm | Radiator laten hangen |
| Kamer net te koud | Radiatorventilator of radiator een maat groter |
| Kamer duidelijk te koud | Lagetemperatuurradiator, convector of extra radiator |
| Hele huis te koud | Eerst isoleren, of kiezen voor hybride |
| Vloerverwarming aanwezig | Werkt al op lage temperatuur, prima voor een warmtepomp |
Laat daarnaast kijken naar de thermostaatknoppen en het inregelen van de installatie. Milieu Centraal noemt nieuwe thermostaatknoppen als mogelijke extra kostenpost bij all-electric. Waterzijdig inregelen zorgt ervoor dat elke radiator de juiste hoeveelheid water krijgt, zodat niet de ene kamer te warm wordt en de andere te koud blijft.
Wat kun je doen als een kamer niet warm genoeg wordt?
Je hebt een paar opties, van klein naar groot:
Meer uitleg
- Radiatorventilatoren. Volgens Verbeterjehuis zijn ze los te koop en verspreiden ze de warme lucht sneller door de kamer. Een betaalbare eerste stap voor een kamer die net tekortschiet.
- Een grotere radiator of lagetemperatuurradiator. Die geeft meer warmte af bij hetzelfde lauwe water. Vaak kan hij op dezelfde plek en aansluiting.
- Een extra radiator of convector. Handig in een kamer met veel raamoppervlak.
- Vloer- of wandverwarming. Het grootste afgifteoppervlak, maar ook de grootste verbouwing.
- Isoleren. Minder warmteverlies betekent dat dezelfde radiator ineens wel genoeg is. Welke volgorde slim is, lees je in isolatie eerst of warmtepomp eerst.
Volgens Verbeterjehuis geldt: hoe groter de capaciteit van je verwarming, hoe efficiënter de warmtepomp werkt. Een betere radiator betaalt zich dus deels terug in een lagere stroomrekening.
Hybride of all-electric: wat betekent het voor je radiatoren?
Bij een hybride hoef je meestal niets te vervangen. De warmtepomp doet het werk zolang de radiatoren het huis warm krijgen met lage temperatuur. Op koude dagen neemt de cv-ketel het over. Een paar ventilatoren of één grotere radiator laat de warmtepomp wel meer uren zelf werken, en dat bespaart extra gas.
Bij all-electric is er geen ketel als achtervang. Dan moet elke kamer ook op een koude winterdag warm worden met water van 45 tot 55 graden. Plan de aanpassingen aan je radiatoren dus vóór of tegelijk met de installatie. Twijfel je welke van de twee past? Lees dan hybride of volledig elektrisch.
Wat betekent dit voor jou?
Gooi je radiatoren niet op voorhand weg. Doe eerst de 50-gradentest en kijk welke kamers echt tekortschieten. Bij een woningcheck voor een warmtepomp kijken we naar je radiatoren en de temperatuur die ze nodig hebben: kan een radiator blijven, of is een ventilator, een grotere radiator of eerst isolatie nodig? Daarna installeren wij wat nodig is, in heel Nederland. Zo betaal je alleen voor wat nodig is. Vraag gratis advies aan als je wilt weten wat jouw huis nodig heeft.
Nog vragen?
Veelgestelde vragen
Werkt een warmtepomp ook met radiatoren, of alleen met vloerverwarming?
Een warmtepomp werkt ook met radiatoren. Vloerverwarming maakt het makkelijker, omdat het grote oppervlak al met lauw water genoeg warmte afgeeft. Met radiatoren moet de warmtepomp het water warmer maken, wat iets meer stroom kost. Belangrijk is dat de radiatoren samen groot genoeg zijn om je huis op 45 tot 55 graden warm te krijgen.
Wat is een lagetemperatuurradiator?
Een lagetemperatuurradiator is gemaakt om veel warmte af te geven met water van lage temperatuur. Dat lukt met een groter verwarmend oppervlak, vaak met ingebouwde ventilatoren die de warme lucht sneller de kamer in blazen. Je hangt hem meestal op de plek van een oude radiator, zodat er weinig aan de leidingen hoeft te veranderen.
Helpen radiatorventilatoren echt?
Ze kunnen helpen. Radiatorventilatoren zijn los te koop en verspreiden de warme lucht sneller door de kamer, waardoor een bestaande radiator meer warmte afgeeft bij een lage watertemperatuur. Ze zijn vooral nuttig in één of twee kamers die net niet warm genoeg worden. Voor een huis waar alle kamers koud blijven, zijn ze geen oplossing.
Moet ik voor een hybride warmtepomp mijn radiatoren aanpassen?
Meestal niet. Een hybride warmtepomp werkt met je bestaande radiatoren. Wordt het buiten echt koud, dan springt de cv-ketel bij. Wel geldt: hoe beter je radiatoren werken op lage temperatuur, hoe meer uren de warmtepomp het alleen af kan en hoe meer gas je bespaart.
Bronnen
- [1]Milieu Centraal — Hoe werkt de Verwarmingstest?milieucentraal.nl
- [2]Milieu Centraal — Instructie 50-gradentest (pdf)milieucentraal.nl
- [3]Milieu Centraal — Volledig elektrische warmtepompmilieucentraal.nl
- [4]Milieu Centraal — Warmtepomp: duurzaam elektrisch verwarmenmilieucentraal.nl
- [5]Verbeterjehuis — Een warmtepomp past in vrijwel elk huisverbeterjehuis.nl
Geschreven door de redactie van Stroon en gecontroleerd op 1 oktober 2026. Feiten over regels, belastingen en subsidies komen uit de bronnen hierboven. Zie je iets dat niet (meer) klopt? Mail ons op info@stroon.nl.
