Groepenkast vervangen: wanneer moet het en waar let je op?

Je groepenkast vervangen is verstandig als hij geen aardlekschakelaars heeft, als je nog met schroefstoppen werkt of als er geen ruimte meer is voor nieuwe groepen. Dat laatste speelt steeds vaker: een warmtepomp, een inductieplaat of een thuisbatterij wil een eigen groep. Verplicht is vervangen meestal niet. Maar een verouderde kast is minder veilig en remt je plannen om elektrisch te gaan wonen.

Wanneer moet je je groepenkast vervangen?

Open je meterkast en kijk naar de groepenkast: het deel met de schakelaars, achter de meter. Deze signalen betekenen dat vervangen verstandig is:

Meer uitleg +

• Geen aardlekschakelaar. Een aardlekschakelaar schakelt de stroom uit als er stroom weglekt, bijvoorbeeld via een persoon. In een moderne installatie hoort hij erin; in heel oude kasten ontbreekt hij soms nog.
• Eén aardlekschakelaar voor alles. In moderne kasten zijn de groepen verdeeld over meerdere aardlekschakelaars. Slaat er één af, dan heb je in de rest van het huis nog stroom.
• Veel groepen achter één aardlekschakelaar. Dan valt bij één storing een groot deel van je huis uit.
• Schroefstoppen in plaats van automaten die je zelf weer omzet.
• Stoppen die vaak doorslaan, of geen vrije plek voor een extra groep.
• Verkleuring, warmte of een brandlucht. Bel dan direct een installateur.

Ook zonder deze signalen is een check zinvol als je plannen hebt. Ga je verbouwen, komt er een nieuwe keuken, of wil je een warmtepomp of thuisbatterij? Dan is dit het moment.

Is een nieuwe groepenkast verplicht?

Voor een bestaande installatie die je niet aanpast, geldt meestal geen plicht om hem te vernieuwen. Pas je de installatie wel aan, dan moet het gewijzigde deel voldoen aan de geldende versie van NEN 1010. Dat is de norm voor elektrische installaties in woningen. Komt er een warmtepomp of batterij bij, dan kan een oude kast daardoor alsnog op de schop. Vraag bij een nieuwe kast ook of er overspanningsbeveiliging in moet; dat hangt af van je installatie.

Hoeveel groepen heb je nodig?

Een gemiddeld huishouden heeft volgens Homedeal 7 à 9 groepen. Wie elektrisch gaat koken, verwarmen of opslaan, heeft er al snel meer nodig. In de praktijk krijgen zware vaste apparaten een eigen groep. De tabel laat zien wat gangbaar is; de precieze indeling bepaalt de installateur volgens NEN 1010 en de voorschriften van de fabrikant.

Meer uitleg +

Apparaat	Eigen groep?	Let op
Inductiekookplaat	Ja, vaak twee	Of een aansluiting over meer fasen
Volledig elektrische warmtepomp	Ja	Soms 3-fase nodig
Hybride warmtepomp	Ja	Meestal 1-fase
Thuisbatterij	Ja, eigen eindgroep	Zie batterij en meterkast
Wasmachine, droger, vaatwasser	Elk een eigen groep	Voorkomt doorslaan
Airco	Eigen groep	Per buitenunit

Hoe dat precies zit bij een thuisbatterij, lees je in thuisbatterij en je meterkast.

1-fase of 3-fase groepenkast?

De groepenkast is van jou; de aansluiting met de hoofdzekering en de meter is van je netbeheerder. Een nieuwe groepenkast kan 3-fase zijn of daarop voorbereid, ook als je aansluiting nog 1-fase is. Dat scheelt werk als je later wilt verzwaren, bijvoorbeeld voor een volledig elektrische warmtepomp of een grote thuisbatterij. Hoe verzwaren werkt en wat het kost, lees je in aansluiting verzwaren naar 3-fase.

Reken bij verzwaren wel op wachttijd. Bij Stedin komen aanvragen voor een nieuwe of zwaardere aansluiting in congestiegebieden sinds 1 juli 2026 op een wachtlijst, en dat kan jaren duren. Wat dat in Zuid-Holland betekent, staat in netcongestie in Zuid-Holland. Je groepenkast vervangen valt daar niet onder: dat gebeurt achter de meter.

Wat kost een nieuwe groepenkast?

Officiële prijsbronnen zijn er niet. Prijsvergelijkers geven deze indicaties, inclusief btw en arbeid:

Meer uitleg +

Uitvoering	Indicatie
1-fase, 6–8 groepen	€ 475 – € 750
1-fase, 10–12 groepen	€ 625 – € 875
3-fase, 8–10 groepen	€ 750 – € 1.000
3-fase, 12 of meer groepen	€ 950 – € 1.400

Bron: Homedeal (juni 2026). Werkspot noemt voor losse onderdelen € 50 tot € 70 per extra groep en € 75 tot € 100 voor een extra aardlekschakelaar. Nieuwe leidingen naar de keuken of de warmtepomp, overspanningsbeveiliging en het wegwerken van kabels komen er vaak nog bij. Zie deze bedragen daarom als ondergrens: een complete 3-fase kast met alles erop en eraan valt vaak hoger uit.

Rekenvoorbeeld

Nu in één keer, of eerst uitbreiden en later vervangen?

• Situatie: oude 1-fase kast, één aardlekschakelaar, plannen voor inductie en een warmtepomp
• Route A, nu: extra groep (€ 50–€ 70) en extra aardlekschakelaar (€ 75–€ 100) = € 125–€ 170
• Route A, over twee jaar alsnog een nieuwe 3-fase kast met 8–10 groepen: € 750–€ 1.000
• Route A totaal: € 875–€ 1.170, plus twee keer voorrijden en twee keer zonder stroom
• Route B: nu meteen een nieuwe 3-fase kast met 8–10 groepen: € 750–€ 1.000
• Verschil: € 125–€ 170 in het voordeel van route B
• Prijzen: indicaties van prijsvergelijkers, incl. btw. Jouw offerte wijkt af.

Hoe gaat het vervangen in zijn werk?

1. 01

   Inventarisatie

   Onze installateur bekijkt je kast, je aansluiting en wat er de komende jaren bijkomt.

2. 02

   Offerte met groepenindeling

   Je ziet hoeveel groepen en aardlekautomaten er komen, en of de kast 3-fase wordt.

3. 03

   Stroom eraf

   Je zit een deel van de dag zonder stroom. Het moment spreek je vooraf af.

4. 04

   Plaatsen en aansluiten

   De nieuwe kast wordt geplaatst en aangesloten volgens NEN 1010.

5. 05

   Doormeten en opleveren

   Alles wordt getest. Je krijgt een overzicht van welke groep naar welke ruimte gaat.

Let bij de offerte op drie dingen. Staat er een groepenindeling in? Is er ruimte over voor later? En wordt de installatie na afloop doorgemeten, met een overzicht voor jou? Komt er ook een warmtepomp of thuisbatterij, laat de kast dan meteen daarop afstemmen.

Zo helpt Stroon

Wij kijken naar je meterkast én naar je plannen, zodat je kast niet over twee jaar alweer te klein is. Daarna breiden wij de kast uit of vervangen we hem, in heel Nederland. Aan de aansluiting zelf werken we niet; die is van je netbeheerder. Lees meer over je groepenkast uitbreiden of vervangen of vraag gratis advies aan.